Ir al contenido principal

XEOMIRADOIRO

Do proxecto Hydraula ...

Rescatamos esta entrada que nos axudará a preparar actividades relacionadas coas materias de educación física, matemáticas, ciencias ... respecto do camiño de inverno.

Que é un xeomiradoiro

A paisaxe do sur lucense está chea de lugares fermosos. Un deles é o meandro que forma o río Sil na Serra de A Moá. Pero iste non é o único elemento xeográfico importante. Esta zona ten varios pregues xeolóxicos, e por iso se inclúe na candidatura presentada á UNESCO para formar parte do  que pode ser o primeiro parque xeolóxico de Galicia. Para visualizalos veñen de acondicionarse varios "xeomiradoiros", coma o de Louxoá, cara ao meandro de A Cubela, e o de Pena do Ladeiro, na estrada de Torbeo a San Clodio, frente ao sinclinal do Sil. Agardamos que al longo do ano 2018 se consiga o nomeamento de xeoparque para as comarcas de Ribas de Sil, Quiroga e Courel, cuxa visita está mais que recomendada [1].


Axente Medioambiental investigando un lume causado por un raio no cumio do Monte de A Cubela

Propostas de aula

A proposta toma como exemplo a saída realizada polo alumnado de 1º e 2º de ESO cos profesores de Xeografía e Historia, Matemáticas e Educación Física. Trátase dunha actividade interdisciplinar na que os tres departamentos comparten obxectivos e avalían de forma conxunta.

A idea inicial parte da aficción dos tres profesores polos roteiros, no meu caso publicados no blog http://www.caracochas.com/ de sendeirisimo e xeocaching.

Pensamos que unha saída interesante podía incluir un meandro, e eliximos o que se describe nos parágrafos anteriores, o de A cubela, a partir de ahí construimos a actividade de aula que agora se describe.

Actividade sobre unha ruta con meandros

1-Elabora un mapa compartido con rutas que teñan un meandro. Engade comentarios sobre as súas características máis importantes como:
  • Vexetación da zona, fauna, materiais de construcción das vivendas, xeoloxía, economía, ...
  • Estudo dos parámetros da ruta extraídos do track:
    • Altitude máxima e mínima, pendentes, lonxitude, curvatura do meandro ..
    • Xeocaching.
2-Nunha entrada anterior  explícanse as curvas dos ríos e cómo empregar un visor para estudar a súa curvatura. Aplícao neste caso.
3-No proxecto "Tips de ruta" explícase cómo estudar a xeometría dunha ruta empregando a ferramenta "mostrar perfil de elevación" de google earth, revisa esta entrada e fai o perfil de elevación da ruta. Podes obter este perfil empregando outras ferramentas online como wikiloc.
4-Comparando rutas: dentro do proxecto etwinning se engaden preguntas sobre estudo compartido de rutas, como comparación de parámetros dos tracks, consúltaos.

Powered by Wikiloc

O noso exemplo

E que foi o que vimos?, evidentemente a parte de analizar mapas sobre o terreo, practicar deporte e coñecer a aplicación das matemáticas sobre os elementos que podemos ver, a saída foi tamén unha excelente clase de xeografía. Coñecemos in situ un meandro como é o da Cubela, pero non un meandro calquera, senón que se debe a unhas características orográficas concretas. O terreo debido ao pregamento das fallas afundiuse cambiando o curso do río Sil, que buscou as zonas baixas para formar o novo curso. Debido ás características de ese pregamento o río formou un curso caprichoso entre o cañón, formando esa curva  de case 360 graos que é o meandro. O da Cubela non é o único do Sil, pero si o mais espectacular.

A saída non foi só coñecer un meandro; Galicia está afectada por un clima oceánico, moi chuvioso, con invernos suaves e veráns frescos. Practicamente todo o territorio  presenta estas características, case, por que na zona dos cañóns temos manchas afectadas polo clima mediterráneo xunto coa súa vexetación, árbores perennes, albedros, sobreiras... que o alumnado pode coñecer e comparar co bosque atlántico da súa contorna máis próxima.
Pero non todo vai a ser xeografía, a Cubela está emprazada sobre unha antiga mina aurífera romana, na que se extraía o mineral coa técnica do ruina montium; minería hidráulica que deixa unha pegada sobre o terreo e que o alumnado puido coñecer.
Para rematar, xeocaching; escondemos un tesouriño, e o alumnado puido coñecer o uso dixital das coordenadas xeográficas nun gps, contrastando esas mesmas coordenadas nun mapa convencional de papel.

E por suposto, fotos e outros elementos que animen a visitalo.


WEBS VISITADAS

Entradas populares de este blog

Xacobeo 2021

Camiño de Inverno, etapa Pobra de Brollón-Monforte de Lemos Bota contas Estamos a piques de comezar un ano novo, o 2021, que ten moito de especial porque é ano " xubilar ". No noso idioma esta palabra ten varias acepcións, pero as dúas mais comúns, moi relacionadas entre si, son: rematar o periodo de traballo profesional ao que dedicaches a túa vida , e ano dedicado ao descanso (no senso relixioso). Pensando nunha ou noutra, as matemáticas andan detrás do xubileu , porque hai que contar o tempo ata chegar a ese descanso formal ou relixioso. Segundo dí a Xacopedia , o sete e o cincuenta teñen a clave destes festexos. Por unha beira, cada sete anos chegaba o ano sabático , no que se daba descanso ás terras na honra divina, e cada cincuenta (remate de sete anos sabáticos, 7x7+1) era o " Ano Xubilar ", que mais tarde pasou a chamarse " Ano Santo " e así é como o denomina a tradición popular. Compre engadir as contas que nos levan ao título desta publicació...

Story Maps

Un "Story Maps" es una historia contada en formato multimedia que combina imágenes, texto y mapas. Existen diversas herramientas en la red para su creación, pero una de las más conocidas es ArcGIS. Para crear una historia es preciso tener la información y los archivos vinculados a esta, bien en nuestro ordenador, o en la red. Una vez recopilados es tan sencillo como darse de alta en su web y acceder al espacio  https://storymaps.arcgis.com/stories donde iremos combinando estos elementos hasta llegar a la presentación deseada. Esta es una muestra de cómo puede quedar el resultado: Los modelos de presentación son variados, y permiten utilizar los mismos archivos en proyectos diferentes. Detrás de estos modelos está la tecnología GIS (Sistema de Información Geográfica), un sistema de recopilación de datos vinculados a situaciones geográficas. Así podemos crear historias cuyo hilo argumental sea cualquier información de interés, desde la extensión de una pandemia, hasta el númer...

Senlleiro

Sobreira Milenaria (A Pobra de Brollón) A Real Academia Galega (RAG) define o adxectivo  senlleiro  como sen igual, incomparable. Este termo é o elixido para denominar ás árbores que teñan características extraordinarias e que merezan ser protexidas en atención á súa idade, rareza, dendrometría, ou singularidade. Lóxicamente hai criterios mais específicos que se poden consultar na web da Dirección Xeral de Patrimonio Natural , xa que dende o ano 2007 existe un catálogo de árbores senlleiras que periódicamente é actualizado. A última revisión foi en decembro de 2019 ( DOG do 14 de agosto de 2020 ), e a listaxe completa  podémola descargar neste sitio . Asemade, en xaneiro de 2019 presentouse a primeira guía de viaxes de árboles senlleiros galegos, que nos invita a facer un percorrido polos cincuenta exemplares mais destacados ( descargar a guía ). Teixo de Cereixido (Quiroga) O que agora nos interesa e saber se podemos desfrutar da visión dalgunha destas árbores ao fa...